वत्स

ภาษาสันสกฤต

รูปแบบอื่น

อักษรอื่น

• ৱত্স (อักษรอัสสัม)
• ᬯᬢ᭄ᬲ (อักษรบาหลี)
• বত্স (อักษรเบงกอล)
• 𑰪𑰝𑰿𑰭 (อักษรไภกษุกี)
• 𑀯𑀢𑁆𑀲 (อักษรพราหมี)
• ဝတ္သ (อักษรพม่า)
• વત્સ (อักษรคุชราต)
• ਵਤ੍ਸ (อักษรคุรมุขี)
• 𑌵𑌤𑍍𑌸 (อักษรครันถะ)
• ꦮꦠ꧀ꦱ (อักษรชวา)
• 𑂫𑂞𑂹𑂮 (อักษรไกถี)
• ವತ್ಸ (อักษรกันนาดา)
• វត្ស (อักษรเขมร)
• ວຕ຺ສ (อักษรลาว)
• വത്സ (อักษรมลยาฬัม)
• ᠸᠠᢠᠰ᠌ᠠ (อักษรแมนจู)
• 𑘪𑘝𑘿𑘭 (อักษรโมฑี)
• ᠸᠠᢐᠰᠠ᠋ (อักษรมองโกเลีย)
• 𑧊𑦽𑧠𑧍 (อักษรนันทินาครี)
• 𑐰𑐟𑑂𑐳 (อักษรNewa)
• ଵତ୍ସ (อักษรโอริยา)
• ꢮꢡ꣄ꢱ (อักษรSaurashtra)
• 𑆮𑆠𑇀𑆱 (อักษรศารทา)
• 𑖪𑖝𑖿𑖭 (อักษรสิทธัม)
• වත‍්ස (อักษรสิงหล)
• 𑩾𑩫 𑪙𑪁 (อักษรSoyombo)
• 𑚦𑚙𑚶𑚨 (อักษรฏากรี)
• வத்ஸ (อักษรทมิฬ)
• వత్స (อักษรเตลูกู)
• วตฺส (อักษรไทย)
• ཝ་ཏྶ (อักษรทิเบต)
• 𑒫𑒞𑓂𑒮 (อักษรติรหุตา)
• 𑨭𑨙𑩇𑨰 (อักษรZanabazar Square)

รากศัพท์

Etymology tree

สันสกฤต inh

สันสกฤต iir-pro>*watsás>calf

สันสกฤต वत्स

จากอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม *watsás (“ลูกสัตว์, ลูกวัว”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *wet- (“ปี”); ร่วมเชื้อสายกับเปอร์เซีย بچه (bačče, “ลูก, เด็ก”); เทียบฟินแลนด์ vasa (“ลูกวัว, ลูกสัตว์”) ซึ่งสืบทอดจากคำยืมในกลุ่มอินโด-อิเรเนียน

การออกเสียง

• (พระเวท) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /ʋɐt.sɐ́/
• (สันสกฤตคลาสสิก) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /ˈʋɐt̪.s̪ɐ/

คำนาม

वत्स • (วตฺส) ช.

1. ลูกวัว
2. ลูกสัตว์ใด ๆ
3. ลูกชาย; เด็กชาย
4. (ใช้ประสมเฉพาะเช่น संवत्सम् (สํวตฺสมฺ, “เป็นเวลาหนึ่งปี”) และ त्रिवत्स (ตฺริวตฺส, “สามขวบ”)) ปี
   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda

คำสืบทอด

• มคธ:
  • อัสสัม: বাছা (พาฉา)
  • เบงกอล: বাছা (พาฉา), বাছুর (พาฉุร)
• บาลี: วจฺฉ (vaccha)
• เศารเสน: 𑀯𑀘𑁆𑀙 (วจฺฉ)
  • ฮินดี: बाछा (พาฉา)
• ⇒ ปรากฤตแบบอโศก: 𑀯𑀘𑁆𑀙𑀉𑀟 (วจฺฉอุฑ)
  • Dardic:
    • Kalasha: bač̣họ́a
    • Khowar: بَݯھوڑ (bac̣hóɫ)
  • เศารเสน:
    • Hindustani:

      ฮินดี: बछड़ा (พฉฑ̱า)

      อูรดู: بچھڑا (bachṛā)

คำนาม

वत्स • (วตฺส) ก. หรือ ช.

1. อก, หน้าอก

คำสืบทอด

• เบงกอล: বাছা (พาฉา)
• เบงกอล: বৎস (พตฺส)
• → เตลูกู: వత్సము (วตฺสมุ), వత్సుడు (วตฺสุฑุ)

อ้างอิง

• Monier Williams (1899), “वत्स”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 915.