ცა

ภาษาจอร์เจีย

ცა

การออกเสียง

• สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [t͡sʰa]
• การแบ่งพยางค์: ცა

รากศัพท์ 1

จากจอร์เจียเก่า ცაჲ (ท͜ซาย), จากคาร์ทเวเลียนดั้งเดิม *ca-

คำนาม

ცა (ท͜ซา) (โดยปกตินับไม่ได้, พหูพจน์โบราณ ცანი)

1. ท้องฟ้า

การผันรูป

การผันรูปของ ცა (ดูที่ การผันรูปภาษาจอร์เจีย)

	เอกพจน์	พหูพจน์	พหูพจน์โบราณ
กรรตุการก	ცა (ท͜ซา)
สาธกการก	ცამ (ท͜ซาม)
สัมปทานการก	ცას(ა) (ท͜ซาซ(อา))
สัมพันธการก	ცის(ა) (ท͜ซีซ(อา))
กรณการก	ცით(ა) (ท͜ซีท(อา))		—
วิเศษณการก	ცად(ა) (ท͜ซาด(อา))		—
สัมโพธนการก	ცავ (ท͜ซาวฺ)

หมายเหตุ: พหูพจน์โบราณอาจไม่มีอยู่จริง

การผันรูปเชิงปัจฉบทของ ცა (ดูที่ คำปัจฉบทภาษาจอร์เจีย)

คำปัจฉบทสัมปทานการก	เอกพจน์	พหูพจน์
-ზე (-แซฺ, “on”)	ცაზე (ท͜ซาแซฺ)
-თან (-ทาน, “near”)	ცასთან (ท͜ซาซทาน)
-ში (-ฌี, “in”)	ცაში (ท͜ซาฌี)
-ვით (-วฺีท, “like”)	ცასავით (ท͜ซาซาวฺีท)
คำปัจฉบทสัมพันธการก	เอกพจน์	พหูพจน์
-თვის (-ทวฺีซ, “for”)	ცისთვის (ท͜ซีซทวฺีซ)
-ებრ (-แอบร, “like”)	ცისებრ (ท͜ซีแซบร)
-კენ (-แก͓น, “towards”)	ცისკენ (ท͜ซีซแก͓น)
-გან (-กฺาน, “from/of”)	ცისგან (ท͜ซีซกฺาน)
-ადმი (-อาดมี, “in relation to”)	ცისადმი (ท͜ซีซาดมี)
คำปัจฉบทกรณการก	เอกพจน์	พหูพจน์
-დან (-ดาน, “from/since”)	ციდან (ท͜ซีดาน)
-ურთ (-อูรท, “together with”)	ცითურთ (ท͜ซีทูรท)
คำปัจฉบทวิเศษณการก	เอกพจน์	พหูพจน์
-მდე (-มแด, “up to”)	ცამდე (ท͜ซามแด)

ลูกคำ

• არც ცა და არც ქვეყანა (อารท͜ซ ท͜ซา ดา อารท͜ซ คแวฺฃ͓านา)
• გადახსნილი ცა (กฺาดาฅซนีลี ท͜ซา)
• თვალღია ცა (ทวฺาลฆีอา ท͜ซา)
• მოწმენდილი ცა (มอ̂ต͜ซ͓แมนดีลี ท͜ซา)
• ცა გაეხსნება (ท͜ซา กฺาแอฅซแนบา)
• ცა და ქვეყანა (ท͜ซา ดา คแวฺฃ͓านา)
• ცა დაენგრევა თავზე (ท͜ซา ดาแอนกฺแรวฺา ทาวฺแซฺ)
• ცა კამკამებს (ท͜ซา ก͓ามก͓าแมบซ)
• ცა მაღალია მიწა-მაგარი (ท͜ซา มาฆาลีอา มีต͜ซ͓า-มากฺารี)
• ცა პირს უზამს (ท͜ซา ป͓ีรซ อูซฺามซ)
• ცა უწითლდება (ท͜ซา อูต͜ซ͓ีทลแดบา)
• ცა ფეხად ჩამოდის (ท͜ซา แพฅาด ชามอ̂ดีซ)
• ცა ქუდად არ მიაჩნია, დედამიწა-ქალამნად (ท͜ซา คูดาด อาร มีอาชนีอา, แดดามีต͜ซ͓า-คาลามนาด)
• ცა ჩამოიქცა (ท͜ซา ชามอ̂อีคท͜ซา)
• ცა ძირს მოიდგამს (ท͜ซา ด͜ซฺีรซ มอ̂อีดกฺามซ)
• ცადაზიდული (ท͜ซาดาซฺีดูลี)
• ცათა სწორი (ท͜ซาทา ซต͜ซ͓อ̂รี)
• ცათამბჯენი (ท͜ซาทามบแจฺนี)
• ცათაფრენა (ท͜ซาทาพแรนา)
• ცამ პირი მოიხსნა (ท͜ซาม ป͓ีรี มอ̂อีฅซนา)
• ცამ პირი შეიკრა (ท͜ซาม ป͓ีรี แฌอีก͓รา)
• ცამ ჩაყლაპა თუ დედამიწამ (ท͜ซาม ชาฃ͓ลาป͓า ทู แดดามีต͜ซ͓าม)
• ცამდე აყვანა (ท͜ซามแด อาฃ͓วฺานา)
• ცას სვეტი გამოუვარდება (ท͜ซาซ ซแวฺต͓ี กฺามอ̂อูวฺารแดบา)
• ცას შეაბერდება (ท͜ซาซ แฌอาแบรแดบา)
• ცასა და ქვეყანას შუა (ท͜ซาซา ดา คแวฺฃ͓านาซ ฌูอา)
• ცაში ააფრენს (ท͜ซาฌี อาอาพแรนซ)
• ცაში დაფრინავს (ท͜ซาฌี ดาพรีนาวฺซ)
• ცაში ვარსკვლავებს ეთამაშება (ท͜ซาฌี วฺารซก͓วฺลาแวฺบซ แอทามาแฌบา)
• ციდან ჩამოსული (ท͜ซีดาน ชามอ̂ซูลี)
• ცის ანაბრად (ท͜ซีซ อานาบราด)
• ცის ბორბალი (ท͜ซีซ บอ̂รบาลี)
• ცის გახსნა (ท͜ซีซ กฺาฅซนา)
• ცის გუმბათი (ท͜ซีซ กฺูมบาที)
• ცის გუშაგი (ท͜ซีซ กฺูฌากฺี)
• ცის დასალიერი (ท͜ซีซ ดาซาลีแอรี)
• ცის თაღი (ท͜ซีซ ทาฆี)
• ცის კაბადონი (ท͜ซีซ ก͓าบาดอ̂นี)
• ცის კამარა (ท͜ซีซ ก͓ามารา)
• ცის ტატნობი (ท͜ซีซ ต͓าต͓นอ̂บี)
• ცის ფოლიო (ท͜ซีซ พอ̂ลีออ̂)
• ცის ქვეშეთი (ท͜ซีซ คแวฺแฌที)
• ცისა და ქვეყნის მეფე (ท͜ซีซา ดา คแวฺฃ͓นีซ แมแพ)
• ცისა, ბრისა (ท͜ซีซา, บรีซา)

ดูเพิ่ม

• ზეცა (แซฺท͜ซา)

อ้างอิง

• Ორბელიანი, Სულხან-Საბა (1685–1716), “ცა”, in Ს. Იორდანიშვილი, editor, Სიტყვის კონა ქართული, რომელ არს ლექსიკონი [Collection of Georgian words, that is a dictionary]‎, Tbilisi: Georgian SSR print, published 1949, page 428

รากศัพท์ 2

คำนาม

ცა (ท͜ซา)

1. (ภาษาถิ่น, ไม่ทางการ, Adjara) รูปแบบอื่นของ ცავ (ท͜ซาวฺ)

ภาษาบัตส์

รากศัพท์

จากนัคดั้งเดิม *ca (“ไม่”)

การออกเสียง

• สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /ˈt͡sa/

คำอนุภาค

ცა (ท͜ซา)

1. ไม่

ภาษามิงเกรเลีย

รากศัพท์

จากคาร์ทเวเลียนดั้งเดิม *ca-

คำนาม

1. ท้องฟ้า
2. สวรรค์
3. เพดานปาก

อ่านเพิ่ม

• Kajaia, Otar (2005), “ცა”, in แมกฺรูล-คารทูลี แลคซีก͓อ̂นี [Mingrelian–Georgian Dictionary], online version prepared by Joost Gippert, Frankfurt am Main, published 2001–2004, page 1747
• กิปฌิด͜ซฺเย, อีโอซิฟ (1914), “ცა”, in Грамматика мингрельского (иверского) языка с хрестоматией и словарем [Grammar of the Mingrelian (Iverian) Language with a Reader and a Dictionary] (Материалы по яфетическому языкознанию; 7)‎ (in รัสเซีย), Saint Petersburg: Academy Press, page 369a
• คอ̂บาลีอา, อาลีออ̂ (2010), “ცა”, in แมราบ ชูฅูอา, นอ̂นา คอ̂บาลีอา, นานา คอ̂บาลีอา, editors, แมกฺรูลี แลคซีก͓อ̂นี [Mingrelian Dictionary] (ก͓อ̂ลฅูรี แซรีอา; 7)‎, online version prepared by มานานา บูก͓ีอา, Tbilisi: Artanuji, →ISBN