ข้ามไปเนื้อหา

一日

จาก วิกิพจนานุกรม พจนานุกรมเสรี

ภาษาจีน

[แก้ไข]
one; single; a
one; single; a; (before verbs) as soon as, once; (before a noun) entire (family, etc.)
 
day; sun; date
day; sun; date; day of the month; Japan (abbrev.)
 
รูปตัวย่อและรูปตัวเต็ม
(一日)
一 日

การออกเสียง

[แก้ไข]

หมายเหตุ:
  • siŏh-nĭk - vernacular;
  • ék-nĭk - literary.

คำนาม

[แก้ไข]

一日

  1. (ภาษาหนังสือ หรือ ภาษาถิ่น) หนึ่งวัน
  2. (ภาษาหนังสือ) วันใดวันหนึ่งในอนาคต
  3. (ภาษาหนังสือ) เมื่อวานนี้
  4. (แต้จิ๋ว) กลางวัน, วัน

คำพ้องความ

[แก้ไข]
  • (หนึ่งวัน): (literary) 一旦, 一天
  • (เมื่อวานนี้): 昨天 (zuótiān)
  • (กลางวัน):

ลูกคำ

[แก้ไข]

คำสันธาน

[แก้ไข]

一日

  1. (กวางตุ้ง) ตราบเท่าที่;

ภาษาญี่ปุ่น

[แก้ไข]

รากศัพท์ 1

[แก้ไข]
คันจิในศัพท์นี้
一 日
ついたち
ระดับ: 1 ระดับ: 1
จูกูจิกุง
รูปสะกดแบบอื่น
朔日
朔
1日

/tuki tati/ → /t͡suitat͡ɕi/

แรกเริ่มประสมจาก 月 (tsuki, “ดวงจันทร์; เดือน”) +‎ 立ち (tachi, “การยืน; การเริ่ม, การปรากฏ”, 連用形 (ren'yōkei, “รูปต่อเนื่อง”)ของคำกริยา 立つ (tatsu, “ยืน; เริ่ม, ปรากฏ”))[1][2][3]

การออกเสียง

[แก้ไข]

แม่แบบ:ja-odaka-deaccent-exception

คำนาม

[แก้ไข]

一日(ついたち) (tsuitachi) 

  1. วันแรกของเดือน (ปฏิทินสุริยคติหรือจันทรคติ)
หมายเหตุการใช้
[แก้ไข]

ついたち เป็นการออกเสียงที่สามัญที่สุดสำหรับความหมาย “วันแรกของเดือน” เมื่ออ้างถึงวันที่

ลูกคำ
[แก้ไข]

ดูเพิ่ม

[แก้ไข]

ข้อผิดพลาด Lua ใน มอดูล:links บรรทัดที่ 1409: Can't set field `show_qualifiers`; use `show_decorations`

รากศัพท์ 2

[แก้ไข]
คันจิในศัพท์นี้
一 日
いち
ระดับ: 1
にち
ระดับ: 1
โกอง
รูปสะกดแบบอื่น
1日

จากจีนยุคกลาง 一日 (ʔiɪt̚ ȵiɪt̚, แปลตามตัวอักษรว่า “one + day”); เทียบการออกเสียงแคะสมัยใหม่ yit-ngit

เนื่องจากเป็นการออกเสียงแบบโกอง จึงเป็นไปได้ว่าเป็นคำยืมตั้งแต่สมัยเริ่มแรก

การออกเสียง

[แก้ไข]
  • When used as a modifier, the term takes pitch accent pattern 0.

แม่แบบ:ja-odaka-deaccent-exception

คำนาม

[แก้ไข]

一(いち)日(にち) (ichinichi) 

  1. หนึ่งวัน, 24 ชั่วโมง
    一(いち)日(にち)を過(す)ごす
    ichinichi o sugosu
    to spend a day
    • 1997 ธันวาคม 12, Abiko, Miwa, “みかん・絵日記 おはなし⑦ [Mikan Picture Diary: Story #7]”, in みかん・絵日記 [Mikan Picture Diary], volume 2 (fiction), Tokyo: Hakusensha, page 14:
      充(じゅう)実(じつ)した一(いち)日(にち)でしたね♡お父(とう)さん
      Jūjitsushita ichinichi deshita ne ♡ otō-san
      What a fun-filled day ♡ right honey?
  2. กลางวัน, ช่วงเวลาตั้งแต่ดวงอาทิตย์ขึ้นถึงดวงอาทิตย์ตก
  3. (ในเชิงเปรียบเทียบ) ช่วงเวลาสั้น ๆ
    ローマは一(いち)日(にち)にして成(な)らず
    Rōma wa ichinichi ni shite narazu
    Rome wasn't built in a day
  4. วันใดวันหนึ่งที่ไม่ระบุ
  5. วันแรกของเดือน
หมายเหตุการใช้
[แก้ไข]

いちにち เป็นการออกเสียงที่ค่อนข้างสามัญมากกว่า いちじつ (รากศัพท์ 3) ในความหมายเดียวกัน และอาจมีความต่างในรูปแบบการใช้ไปตามภาษาถิ่น

ついたち (รากศัพท์ 1) เป็นการออกเสียงที่สามัญที่สุดสำหรับความหมาย “วันแรกของเดือน” เมื่ออ้างถึงวันที่

ลูกคำ
[แก้ไข]

ดูเพิ่ม

[แก้ไข]

ข้อผิดพลาด Lua ใน มอดูล:links บรรทัดที่ 1409: Can't set field `show_qualifiers`; use `show_decorations`

รากศัพท์ 3

[แก้ไข]
คันจิในศัพท์นี้
一 日
いち
ระดับ: 1
じつ
ระดับ: 1
อนโยมิ
รูปสะกดแบบอื่น
1日

แรกสุดจากจีนยุคกลาง 一日 (ʔiɪt̚ ȵiɪt̚, แปลตามตัวอักษรว่า “หนึ่ง + วัน”); เทียบการออกเสียงหมิ่นใต้สมัยใหม่ chi̍t-ji̍t

เนื่องจากตัวแรกออกเสียงแบบโกอง และตัวที่สองออกเสียงแบบคังอง, จึงเป็นไปได้ว่าเป็นการออกเสียงที่ผิดเพี้ยนไปจากคำยืมสมัยแรกเริ่ม

การออกเสียง

[แก้ไข]
  • When used as a modifier, the term takes pitch accent pattern 0.

แม่แบบ:ja-odaka-deaccent-exception

คำนาม

[แก้ไข]

一(いち)日(じつ) (ichijitsu) 

  1. (ภาษาหนังสือ) หนึ่งวัน, 24 ชั่วโมง
  2. (ภาษาหนังสือ) กลางวัน, ช่วงเวลาตั้งแต่ดวงอาทิตย์ขึ้นถึงดวงอาทิตย์ตก
  3. (ภาษาหนังสือ) (ในเชิงเปรียบเทียบ) ช่วงเวลาสั้น ๆ
หมายเหตุการใช้
[แก้ไข]

いちにち (รากศัพท์ 2) เป็นการออกเสียงที่ค่อนข้างสามัญมากกว่าในความหมายเดียวกัน และอาจมีความต่างในรูปแบบการใช้ไปตามภาษาถิ่น

ついたち (รากศัพท์ 1) เป็นการออกเสียงที่สามัญที่สุดสำหรับความหมาย “วันแรกของเดือน” เมื่ออ้างถึงวันที่

ลูกคำ
[แก้ไข]

รากศัพท์ 4

[แก้ไข]
คันจิในศัพท์นี้
一 日
いつ > いっ
ระดับ: 1
ひ > ぴ
ระดับ: 1
จูบาโกโยมิ
รูปสะกดแบบอื่น
1日

一 (ichi, “หนึ่ง”, อนโยมิ, การออกเสียงที่รับมาจากภาษาจีน) +‎ 日 (hi, “วัน”, คุนโยมิ, การออกเสียงพื้นเมืองของภาษาญี่ปุ่น)[2]

การออกเสียง

[แก้ไข]

คำนาม

[แก้ไข]

一(いっ)日(ぴ) (ippi) ←いつぴ (itupi)?

  1. (พบได้ยาก) วันแรกของเดือน
หมายเหตุการใช้
[แก้ไข]

การออกเสียงเช่นนี้ค่อนข้างพบได้ยาก และอาจมีความต่างในรูปแบบการใช้ไปตามภาษาถิ่น

ดูเพิ่ม

[แก้ไข]

ข้อผิดพลาด Lua ใน มอดูล:links บรรทัดที่ 1409: Can't set field `show_qualifiers`; use `show_decorations`

รากศัพท์ 5

[แก้ไข]
คันจิในศัพท์นี้
一 日
ひと
ระดับ: 1
ひ
ระดับ: 1
คุนโยมิ
รูปสะกดแบบอื่น
1日

一 (hito, “หนึ่ง”) +‎ 日 (hi, “วัน”);[1][2][3] ปรากฏใน The Tale of Genji ตั้งแต่ต้นคริสต์ศตวรรษ 1000

การออกเสียง

[แก้ไข]

คำนาม

[แก้ไข]

一(ひと)日(ひ) (hitohi) 

  1. (เลิกใช้) หนึ่งวัน, 24 ชั่วโมง
  2. (เลิกใช้) กลางวัน, ช่วงเวลาตั้งแต่ดวงอาทิตย์ขึ้นถึงดวงอาทิตย์ตก

รากศัพท์ 6

[แก้ไข]
คันจิในศัพท์นี้
一 日
ひと
ระดับ: 1
ひ > え
ระดับ: 1
คุนโยมิ irregular
รูปสะกดแบบอื่น
1日

/hitohi/ → /hitohe/ → /hitoe/

การออกเสียงผิดเพี้ยนไปจาก ひとひ (รากศัพท์ 5)[1]

การออกเสียง

[แก้ไข]

คำนาม

[แก้ไข]

一(ひと)日(え) (hitoe) ←ひとへ (fitofe)?

  1. (พบได้ยาก, เลิกใช้) คำพ้องความของ 一日 (hitohi)
หมายเหตุการใช้
[แก้ไข]

ความหมายทั้งหมดเหมือนกับ ひとひ (รากศัพท์ 5)

อ้างอิง

[แก้ไข]
  1. 1 2 3 Shōgaku Tosho (1988), 国語大辞典(新装版) [Unabridged Dictionary of Japanese (Revised Edition)] (in ญี่ปุ่น), Tōkyō: Shogakukan, →ISBN
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Matsumura, Akira, editor (2006), 大辞林 [Daijirin] (in ญี่ปุ่น), Third edition, Tokyo: Sanseidō, →ISBN
  3. 1 2 Matsumura, Akira, editor (1995), 大辞泉 [Daijisen] (in ญี่ปุ่น), First edition, Tokyo: Shogakukan, →ISBN
  4. 1 2 3 4 NHK Broadcasting Culture Research Institute, editor (1998), NHK日本語発音アクセント辞典 [NHK Japanese Pronunciation Accent Dictionary] (in ญี่ปุ่น), Tokyo: NHK Publishing, Inc., →ISBN

ภาษาโอกินาวะ

[แก้ไข]

คันจิ

[แก้ไข]
一日

(เฮียวไงกันจิ)

การออกเสียง

[แก้ไข]
  • คุง: ちーたち (chītachi)

รากศัพท์

[แก้ไข]
คันจิในศัพท์นี้
一 日
ちーたち
ระดับ: 1 ระดับ: 1
จูกูจิกุง

ปรากฏครั้งแรกใน 취타지 (/⁠tsʰuj.tʰa.tsi⁠/) (Haytong Ceykwukki, 1501)

แรกเริ่มประสมจาก 月 (chii, “ดวงจันทร์; เดือน”) +‎ 立ち (tachi, “การยืน; การเริ่ม, การปรากฏ”, 連用形 (ren'yōkei, “รูปต่อเนื่อง”)ของคำกริยา 立ちゅん (tatsu, “ยืน; เริ่ม, ปรากฏ”))

การออกเสียง

[แก้ไข]

คำนาม

[แก้ไข]

一日(ちーたち) (chītachi2) 

  1. วันแรกของเดือน (ปฏิทินสุริยคติหรือจันทรคติ)