उष्ट्र

ภาษาสันสกฤต

รูปแบบอื่น

อักษรอื่น

• উষ্ট্ৰ (อักษรอัสสัม)
• ᬉᬱ᭄ᬝ᭄ᬭ (อักษรบาหลี)
• উষ্ট্র (อักษรเบงกอล)
• 𑰄𑰬𑰿𑰘𑰿𑰨 (อักษรไภกษุกี)
• 𑀉𑀱𑁆𑀝𑁆𑀭 (อักษรพราหมี)
• ဥၑ္ဋြ (อักษรพม่า)
• ઉષ્ટ્ર (อักษรคุชราต)
• ਉਸ਼੍ਟ੍ਰ (อักษรคุรมุขี)
• 𑌉𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰 (อักษรครันถะ)
• ꦈꦰ꧀ꦛꦿ (อักษรชวา)
• 𑂇𑂭𑂹𑂗𑂹𑂩 (อักษรไกถี)
• ಉಷ್ಟ್ರ (อักษรกันนฑะ)
• ឧឞ្ដ្រ (อักษรเขมร)
• ອຸຩ຺ຏ຺ຣ (อักษรลาว)
• ഉഷ്ട്ര (อักษรมลยาฬัม)
• ᡠᢢᢞᡵᠠ (อักษรแมนจู)
• 𑘄𑘬𑘿𑘘𑘿𑘨 (อักษรโมฑี)
• ᠤᢔᢌᠷᠠ᠋ (อักษรมองโกเลีย)
• 𑦤𑧌𑧠𑦸𑧠𑧈 (อักษรนันทินาครี)
• 𑐄𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 (อักษรNewa)
• ଉଷ୍ଟ୍ର (อักษรโอริยา)
• ꢆꢰ꣄ꢜ꣄ꢬ (อักษรSaurashtra)
• 𑆇𑆰𑇀𑆛𑇀𑆫 (อักษรศารทา)
• 𑖄𑖬𑖿𑖘𑖿𑖨 (อักษรสิทธัม)
• උෂ‍්ට්‍ර (อักษรสิงหล)
• 𑩐𑩒𑪀 𑪙𑩦 𑪙𑩼 (อักษรSoyombo)
• 𑚄𑚶𑚔𑚶𑚤 (อักษรฏากรี)
• உஷ்ட்ர (อักษรทมิฬ)
• ఉష్ట్ర (อักษรเตลูกู)
• อุษฺฏฺร (อักษรไทย)
• ཨུ་ཥྚྲ (อักษรทิเบต)
• 𑒅𑒭𑓂𑒙𑓂𑒩 (อักษรติรหุตา)
• 𑨀𑨃𑨯𑩇𑨔𑩇𑨫 (อักษรZanabazar Square)

รากศัพท์

สืบทอดจากอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม *úštras, เป็นไปได้ว่ามาจากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *ūsr- (“ควาย”); ร่วมเชื้อสายกับอเวสตะ 𐬎𐬱𐬙𐬭𐬀 (อุศตระ), อังกฤษเก่า ūr

การออกเสียง

• (พระเวท) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /úʂ.ʈɾɐ/
• (สันสกฤตคลาสสิก) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /ˈuʂ.ʈɾɐ/

คำนาม

उष्ट्र • (อุษฺฏฺร) ช.

1. อูฐ
2. ควาย
3. เกวียนหรือรถลากที่ลากโดยอูฐหรือควาย

การผันรูป

การผันรูปของ उष्ट्र॑ (เพศชาย a-การันต์)

	เอกพจน์	ทวิพจน์	พหูพจน์
กรรตุการก	उष्ट्रः॑ (úṣṭraḥ)	उष्ट्रौ॑ (úṣṭrau) उष्ट्रा॑¹ (úṣṭrā¹)	उष्ट्राः॑ (úṣṭrāḥ) उष्ट्रा॑सः¹ (úṣṭrāsaḥ¹)
กรรมการก	उष्ट्र॑म् (úṣṭram)	उष्ट्रौ॑ (úṣṭrau) उष्ट्रा॑¹ (úṣṭrā¹)	उष्ट्रा॑न् (úṣṭrān)
กรณการก	उष्ट्रे॑ण (úṣṭreṇa)	उष्ट्रा॑भ्याम् (úṣṭrābhyām)	उष्ट्रैः॑ (úṣṭraiḥ) उष्ट्रे॑भिः¹ (úṣṭrebhiḥ¹)
สัมปทานการก	उष्ट्रा॑य (úṣṭrāya)	उष्ट्रा॑भ्याम् (úṣṭrābhyām)	उष्ट्रे॑भ्यः (úṣṭrebhyaḥ)
อปาทานการก	उष्ट्रा॑त् (úṣṭrāt)	उष्ट्रा॑भ्याम् (úṣṭrābhyām)	उष्ट्रे॑भ्यः (úṣṭrebhyaḥ)
สัมพันธการก	उष्ट्र॑स्य (úṣṭrasya)	उष्ट्र॑योः (úṣṭrayoḥ)	उष्ट्रा॑णाम् (úṣṭrāṇām)
อธิกรณการก	उष्ट्रे॑ (úṣṭre)	उष्ट्र॑योः (úṣṭrayoḥ)	उष्ट्रे॑षु (úṣṭreṣu)
สัมโพธนการก	उष्ट्र॑ (úṣṭra)	उष्ट्रौ॑ (úṣṭrau) उष्ट्रा॑¹ (úṣṭrā¹)	उष्ट्राः॑ (úṣṭrāḥ) उष्ट्रा॑सः¹ (úṣṭrāsaḥ¹)

• ¹พระเวท

คำสืบทอด

• อรรธมคธ: 𑀉𑀝𑁆𑀝 (อุฏฺฏ)
• ดาร์ดิก:
  • Kalasha: uṭ
  • แคชเมียร์: ووٗنٛٹ (vūnṭ)
• เอลู:
  • มัลดีฟส์: އޮށް (โอ็ษ์)
  • สิงหล: ඔටුවා (โอ็ฏุวา)
• มคธ:
  • อัสสัม: উট (อุฏ)
  • เบงกอล: উট (อุฏ)
  • โอริยา: ଓଟ (โอฏ)
• บาลี: โอฏฺฐ (< vṛddhi derivative औष्ट्र (เอาษฺฏฺร))
• ปรากฤต:
  • → Burushaski: [script needed] (ūṭ)
  • → โคณฑี: ఊటడ్ (อูฏฑฺ)
  • → กันนฑะ: ಒಂಟೆ (โอ็ํเฏ็)
  • → มลยาฬัม: ഒട്ടകം (โอ็ฏฺฏกํ)
  • → มาเลเซีย: unta
    • → อินโดนีเซีย: unta
  • → ทมิฬ: ஒட்டகம் (โอ็ฏฺฏกมฺ)
  • → เตลูกู: ఒంటె (โอ็ํเฏ็)
• มหาราษฏร์: 𑀉𑀝𑁆𑀝 (อุฏฺฏ)
  • มราฐี: उंट (อุํฏ)
• เศารเสน: 𑀉𑀝𑁆𑀝 (อุฏฺฏ)
  • คุชราต: ઊંટ (อูํฏ)
  • ฮินดูสตานี:
    • ฮินดี: ऊँट (อูํ์ฏ)
      • → อังกฤษ: oont
    • อูรดู: اونٹ (ū̃ṭ)
  • เนปาล: ऊँट (อูํ์ฏ)
  • ปัญจาบ: ਊਠ (อูฐ) / اوٹھ (ūṭh, ūṭhṭh)
  • ราชสถาน: ओठारू (oṭhārū)
  • สินธ์: اُٺُ (uṭhu) / उठु (uṭhu)
• → เบงกอล: উষ্ট্র (อุษฺฏฺร)
• → ฮินดี: उष्ट्र (อุษฺฏฺร)

อ้างอิง

• “उष्ट्र॑” in Carl Cappeller, A Sanskrit–English Dictionary: Based upon the St. Petersburg Lexicons, Strasbourg: Karl J. Trübner, 1891, →OCLC, page 94, column 2.
• Arthur Anthony Macdonell (1893), “उष्ट्र”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press, page 055
• Monier Williams (1899), “U’shṭra”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 220/3.