filius

ภาษาละติน

รากศัพท์

สืบทอดจากละตินเก่า fīlius, fīlios, จากอิตาลิกดั้งเดิม *feiljos (เทียบ ฟาลิสกุส hileo), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *dʰeh₁ylios (“sucker”), จาก *dʰeh₁(y)- (“to suck”). เกี่ยวข้องกับ fēmina (เฟ̄มีนา), fellō (เฟลโล̄), fētus (เฟ̄ตุซ), อังกฤษเก่า delu (“nipple, teat”), dēon (“to suck, suckle”), อาร์มีเนียเก่า դալ (ดัล).

การออกเสียง

• (คลาสสิก) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈfiː.li.ʊs]
• (คริสตจักร) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈfiː.li.us]

• (Classical):

  (file)

คำนาม

fīlius (ฟี̄ลีอุซ) ช. (สัมพันธการก fīliī หรือ fīlī); การผันรูปที่ 2

1. ลูกชาย

   Ubi est noster filius?

   Where is our son?

2. (ในพหูพจน์) ลูก

การผันรูป

Second-declension คำนาม.

	เอกพจน์	พหูพจน์
กรรตุการก	fīlius (ฟี̄ลีอุซ)	fīliī (ฟี̄ลีอี̄)
สัมพันธการก	fīliī (ฟี̄ลีอี̄) fīlī (ฟี̄ลี̄)1	fīliōrum (ฟี̄ลีโอ̄รุม)
สัมปทานการก	fīliō (ฟี̄ลีโอ̄)	fīliīs (ฟี̄ลีอี̄ซ)
กรรมการก	fīlium (ฟี̄ลีอุม)	fīliōs (ฟี̄ลีโอ̄ซ)
อปาทานการก	fīliō (ฟี̄ลีโอ̄)	fīliīs (ฟี̄ลีอี̄ซ)
สัมโพธนการก	fīlī (ฟี̄ลี̄)	fīliī (ฟี̄ลีอี̄)

¹Found in older Latin (until the Augustan Age).

คำพ้องความ

• nātus (น̄าตุซ)

ลูกคำ

ศัพท์

• affīliō (อัฟฟี̄ลีโอ̄)
• fīlia (ฟี̄ลีอา)
• fīliālis (ฟี̄ลีอ̄าลิซ)
• fīliaster (ฟี̄ลีอัซเตร์)
• fīlietās (ฟี̄ลีเอต̄าซ)
• fīliolus (ฟี̄ลีโอลุซ)
• prōfīlius (โป๎ร̄ฟี̄ลีอุซ) (Mediaeval ภาษาละติน)

คำสืบทอด

• คอร์ซิกา: figliu
• แดลเมเชีย: felj
• Romanceตะวันออก:
  • Aromanian: hilj
  • Istro-Romanian: fiľ
  • Megleno-Romanian: il'u
  • โรมาเนีย: fiu
• เอมีเลีย: fiôl
• อิสเตรีย: feîo
• อิตาลี: figlio
• ลีกูเรีย: fìggio
• Mozarabic: فيليه (filyo)
• Old Navarro-Aragonese:
  • อารากอน: fillo
• ฝรั่งเศสเก่า: fil, fis, fix, fiz
  • ฝรั่งเศส: fils
  • นอร์มัน: fils
  • → อังกฤษ: Fitz-
• เลออนเก่า:
  • อัสตูเรียส: fíu
  • เอซเตรมาดูรา: iju
  • เลออน: fiyu
  • มีรังดา: filho
• กาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า: fillo
• อุตซิตาเก่า: filh
• สเปนเก่า: fijo
• Rhaeto-Romance:
  • ฟรียูลี: fi
  • โรมานช์: figl, fegl
• ซาร์ดิเนีย: fillu, fizu, figiu
• ซิซิลี: figghiu
• เวเนโต: fiol
• ⇒ ละตินตลาด: *fīliānus (*ฟี̄ลีอ̄านุซ)
  • โรมานซ์ะวันออก:
    • โรมาเนีย: fin
  • → แอลเบเนีย: fijan

อ้างอิง

• “filius”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
• (deprecated template usage) “filius”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
• "filius", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
• “filius”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.