populus

ภาษาละติน

รากศัพท์ 1

จากอิตาลิกดั้งเดิม *poplos (“army”), ที่มาเพิ่มเติม unknown; อาจจากอีทรัสคัน หรือจากราก pleō (เป๎ลโอ̄).

การออกเสียง

• (คลาสสิก) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈpɔ.pʊ.ɫʊs]
• (คริสตจักร) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈpɔː.pu.lus]

• (Classical):

  (file)

คำนาม

1. ผู้ชน, ชาติ
   • c. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de Bello Gallico 1.44:

     Amicitiam populi Romani sibi ornamento et praesidio, non detrimento esse oportere, atque se hac spe petisse.

     ว่ามิตรภาพของชาวโรมันควรจะพิสูจน์ให้เขาเห็นว่าเป็นเครื่องประดับและเครื่องป้องกันไม่ใช่ความเสียหาย และเขาก็ค้นหามันด้วยความคาดหวังนั้น.

2. สังคมของผู้คน

การผันรูป

	เอกพจน์	พหูพจน์
กรรตุการก	populus (โปปูลุซ)	populī (โปปูลี̄)
สัมพันธการก	populī (โปปูลี̄)	populōrum (โปปูโล̄รุม)
สัมปทานการก	populō (โปปูโล̄)	populīs (โปปูลี̄ซ)
กรรมการก	populum (โปปูลุม)	populōs (โปปูโล̄ซ)
อปาทานการก	populō (โปปูโล̄)	populīs (โปปูลี̄ซ)
สัมโพธนการก	popule (โปปูเล)	populī (โปปูลี̄)

ลูกคำ

• popellus (โปเปลลุซ)
• populō (โปปูโล̄)
• populātiō (โปปูล̄าตีโอ̄)
• populāris (โปปูล̄าริซ)
• publicus (ปูบ๎ลีกุซ)

คำสืบทอด

• Balkan Romance:
  • Aromanian: popul, poplu, pupul
  • โรมาเนีย: popor
• Italo-Romance:
  • อิตาลี: popolo
    • → ฟรียูลี: popul
    • → อิสเตรีย: puopulo
    • → ลาดิน: popul
    • → เวเนโต: popoło
  • ซิซิลี: populu
• North Italian:
  • Old เอมีเลีย: povolo
  • Old ลีกูเรีย: povoro
  • Old ปีเยมอนเต: povol
  • Old เวเนโต: puovolo
  • โรมานช์: pievel
• Gallo-Romance:
  • ฟร็องโก-พรอว็องส์: poplo
  • ฝรั่งเศสเก่า: pueple
• Occitano-Romance:
  • กาตาลา: poble
  • อุตซิตา: pòble
• Ibero-Romance:
  • เลออนเก่า:
    • อัสตูเรียส: pueblu
    • เอซเตรมาดูรา: puebru
    • เลออน: pueblu
  • กาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า: poboo
  • สเปนเก่า: pueblo
• Insular Romance:
  • ซาร์ดิเนีย: pobulu, poburu, populu
• Borrowings
  • → ไอริชเก่า: popul (ดูที่นั่นสำหรับคำสืบทอด)
  • → แอลเบเนียนดั้งเดิม:
    • แอลเบเนีย: popull
  • → บริทอนิกดั้งเดิม: *pobl (ดูที่นั่นสำหรับคำสืบทอด)

อ้างอิง

• “populus”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press

รากศัพท์ 2

ต้นกำเนิดไม่ทราบ unknown. เทียบกับกรีกโบราณ πτελέα (pteléa, “elm”), สลาวิกดั้งเดิม *topolь (“poplar”).

รูปแบบอื่น

• *plōppus (*โป๎ล̄ปปุซ) (vul)

การออกเสียง

• (คลาสสิก) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈpoː.pʊ.ɫʊs]
• (คริสตจักร) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈpɔː.pu.lus]

คำนาม

2. ต้น poplar

การผันรูป

	เอกพจน์	พหูพจน์
กรรตุการก	pōpulus (โป̄ปูลุซ)	pōpulī (โป̄ปูลี̄)
สัมพันธการก	pōpulī (โป̄ปูลี̄)	pōpulōrum (โป̄ปูโล̄รุม)
สัมปทานการก	pōpulō (โป̄ปูโล̄)	pōpulīs (โป̄ปูลี̄ซ)
กรรมการก	pōpulum (โป̄ปูลุม)	pōpulōs (โป̄ปูโล̄ซ)
อปาทานการก	pōpulō (โป̄ปูโล̄)	pōpulīs (โป̄ปูลี̄ซ)
สัมโพธนการก	pōpule (โป̄ปูเล)	pōpulī (โป̄ปูลี̄)

คำสืบทอด

• กาตาลา: poll, ⇒ pollancre
• คอร์ซิกา: piobu
• ฟรียูลี: pôl
• อุตซิตา: píbol
• ⇒ ฝรั่งเศสเก่า: poplier, popler
  • ฝรั่งเศสกลาง: peuplier, poeplier
    • ฝรั่งเศส: peuplier
  • → ดัตช์กลาง: popelier
    • ดัตช์: populier
  • → อังกฤษกลาง: popler
    • อังกฤษ: poplar
• สเปน: pobo (โปโบ)
• เวเนโต: piopa
• → เอสเปรันโต: poplo (โพโพ๎ล) (via descendants)
• → อีโด: poplo (via descendants)
• → เจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม: *papulā (ดูที่นั่นสำหรับคำสืบทอด)
• → วีลามอวิตแซ: pōpuł

อ้างอิง

• “populus”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
• "populus", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
• “populus”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
• “populus”, in Harry Thurston Peck, editor (1898), Harper’s Dictionary of Classical Antiquities, New York: Harper & Brothers
• populus in Ramminger, Johann (16 กรกฎาคม 2016 (last accessed)), Neulateinische Wortliste: Ein Wörterbuch des Lateinischen von Petrarca bis 1700‎, pre-publication website, 2005-2016
• “populus”, in William Smith et al., editor (1890), A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, London: William Wayte. G. E. Marindin