แก่แดด

ภาษาไทย

รากศัพท์

มีที่มาจากธรรมชาติของผลไม้ที่เปลี่ยนสีไปเพราะถูกแดด ทำให้เข้าผิดว่าสุกแล้ว^[1]

การออกเสียง

การแบ่งพยางค์		แก่-แดด
การแผลงเป็น อักษรโรมัน	ไพบูลย์พับบลิชชิง	gɛ̀ɛ-dɛ̀ɛt
การแผลงเป็น อักษรโรมัน	ราชบัณฑิตยสภา	kae-daet
(มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}		/kɛː˨˩.dɛːt̚˨˩/^{(สัมผัส)}

คำคุณศัพท์

แก่แดด (คำอาการนาม ความแก่แดด)

(สำนวน, ภาษาปาก, สแลง, ดูหมิ่น) ทำ เป็น ผู้ใหญ่เกิน อายุ (มักใช้แก่เด็ก)

คำพ้องความ

แก่แดดแก่ลม

อ้างอิง

↑ ยุพร แสงทักษิณ (2566), ถอดรหัส 313 สำนวนไทย (in ไทย), กรุงเทพฯ: สถาพรบุ๊คส์, →ISBN, page 40:
แก่แดด เป็นสำนวนที่มาจากสีธรรมชาติของผลไม้บางชนิด เช่นมะม่วง ซึ่งถ้ายังอ่อนอยู่จะมีสีเขียว แต่ถ้านานวันเข้า ด้านที่รับแดดส่องตลอดจะทำให้ส่วนหัวมีสีแดงเรื่อ ๆ ไปถึงแดงชมพูอมม่วงเข้ม เรียกกันว่ามะม่วงหัวแดง คนเห็นมะม่วงหัวแดงก็คิดว่าแก่จัดแล้ว แต่เมื่อเด็ดหรือสอยมากินจึงรู้ว่ายังไม่แก่... ในสมัยโบราณใช้แก่แดดเป็นสำนวนเปรียบกับผู้สูงอายุที่มีวุฒิภาวะหรือสติปัญญาไม่สมวัย ดังกลอนในภาษิตอิศรญาณตอนหนึ่งว่า "คนแก่มีสี่ประการโบราณว่า แก่ธรรมาพิสมัยใจแห้งเหี่ยว แก่ยศวาสนาปัญญาเพรียว แต่แก่แดดอย่างเดียวแก่เกเร" แต่ในปัจจุบันใช้สำนวนนี้กับเด็กหรือวัยรุ่นที่พูด มีกิริยาท่าทาง หรือแสดงพฤติกรรมที่เกินวัยเหมือนผู้ใหญ่ ทั้ง ๆ ที่ยังไม่มีวุฒิภาวะหรือความคิดเป็นผู้ใหญ่จริง

[1] ยุพร แสงทักษิณ (2566), ถอดรหัส 313 สำนวนไทย (in ไทย), กรุงเทพฯ: สถาพรบุ๊คส์, →ISBN, page 40:
แก่แดด เป็นสำนวนที่มาจากสีธรรมชาติของผลไม้บางชนิด เช่นมะม่วง ซึ่งถ้ายังอ่อนอยู่จะมีสีเขียว แต่ถ้านานวันเข้า ด้านที่รับแดดส่องตลอดจะทำให้ส่วนหัวมีสีแดงเรื่อ ๆ ไปถึงแดงชมพูอมม่วงเข้ม เรียกกันว่ามะม่วงหัวแดง คนเห็นมะม่วงหัวแดงก็คิดว่าแก่จัดแล้ว แต่เมื่อเด็ดหรือสอยมากินจึงรู้ว่ายังไม่แก่... ในสมัยโบราณใช้แก่แดดเป็นสำนวนเปรียบกับผู้สูงอายุที่มีวุฒิภาวะหรือสติปัญญาไม่สมวัย ดังกลอนในภาษิตอิศรญาณตอนหนึ่งว่า "คนแก่มีสี่ประการโบราณว่า แก่ธรรมาพิสมัยใจแห้งเหี่ยว แก่ยศวาสนาปัญญาเพรียว แต่แก่แดดอย่างเดียวแก่เกเร" แต่ในปัจจุบันใช้สำนวนนี้กับเด็กหรือวัยรุ่นที่พูด มีกิริยาท่าทาง หรือแสดงพฤติกรรมที่เกินวัยเหมือนผู้ใหญ่ ทั้ง ๆ ที่ยังไม่มีวุฒิภาวะหรือความคิดเป็นผู้ใหญ่จริง

[1]