सोना

ภาษาฮินดี

การออกเสียง

• (เดลี) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /soː.nɑː/, [soː.näː]

• เสียง (Delhi):

  (file)

รากศัพท์ 1

สืบทอดจากเศารเสน 𑀲𑁄𑀡𑁆𑀡 (โสณฺณ), จากสันสกฤต सौवर्ण (เสาวรฺณ), จาก सुवर्ण (สุวรฺณ); ร่วมเชื้อสายกับมราฐี सोने (โสเน), ปัญจาบ ਸੋਨਾ (โสนา), เนปาล सुन (สุน), คุชราต સોનું (โสนุํ), โอริยา ସୁନା (สุนา), เบงกอล সোনা (โสนา), อัสสัม সোণ (โสณ)

คำนาม

सोना (โสนา) ช. (รูปสะกดภาษาอูรดู سونا)

1. ทอง

   सोना प्रायः खान से खोदकर निकाला जाता है। ― โสนา ปฺรายะ ขาน เส โขทกร นิกาลา ชาตา ไหฯ ― Gold is usually dug out from a mine.

รากศัพท์ 2

แม่แบบ:hi-verb set สืบทอดจากเศารเสน 𑀲𑁄𑀯𑀤𑀺 (โสวทิ), จากสันสกฤตพระเวท स्वपति (สฺวปติ); ร่วมเชื้อสายกับเนปาล सुत्नु (สุตฺนุ)

คำกริยา

सोना (โสนา) (อกรรม, รูปสะกดภาษาอูรดู سونا)

1. นอนหลับ

   सो जाना ― โส ชานา ― to fall asleep

   सोने जाना ― โสเน ชานา ― to go to bed, head to bed

   सो पड़ना ― โส ปฑ̱นา ― to suddenly fall asleep

2. นอนพักผ่อน
3. (เสาวพจน์) ตาย แม่แบบ:rfquote-sense

การผันรูป

Impersonal forms of सोना

Undeclined
ต้นเค้าศัพท์		सो โส
รูปกริยากลาง		सोना โสนา
รูปกริยากลาง การกอ้อม		सोने โสเน
Conjunctive		सोकर, सोके โสกร, โสเก
Progressive		सोते-सोते โสเต-โสเต
Participles
		การกตรง เพศชาย เอกพจน์	เพศชาย พหูพจน์ การกอ้อม เพศชาย เอกพจน์	เพศหญิง เอกพจน์	เพศหญิง พหูพจน์
รูปกริยากลาง		सोना โสนา	सोने โสเน	सोनी โสนี	सोनीं โสนีํ
Habitual		सोता โสตา	सोते โสเต	सोती โสตี	सोतीं โสตีํ
Perfective		सोया โสยา	सोए โสเอ	सोई โสอี	सोईं โสอีํ
Prospective Agentive		सोनेवाला โสเนวาลา	सोनेवाले โสเนวาเล	सोनेवाली โสเนวาลี	सोनेवालीं โสเนวาลีํ
Adjectival	Perfective	सोया हुआ โสยา หุอา	सोए हुए โสเอ หุเอ	सोई हुई โสอี หุอี	सोई हुईं โสอี หุอีํ
	Habitual	सोता हुआ โสตา หุอา	सोते हुए โสเต หุเอ	सोती हुई โสตี หุอี	सोती हुईं โสตี หุอีํ

Personal forms of सोना

ไม่มีการณ์ลักษณะ
			เอกพจน์			พหูพจน์
			บุรุษที่ 1 मैं	บุรุษที่ 2 तू	บุรุษที่ 3 यह/वह, ये/वो	บุรุษที่ 2 तुम	บุรุษที่ 1 हम	บุรุษที่ 3, 2 ये/वो/वे, आप
มาลาบอกเล่า	สมบูรณ์	เพศชาย	सोया โสยา			सोए โสเอ
		เพศหญิง	सोई โสอี				सोईं โสอีํ
	อนาคตกาล	เพศชาย	सोऊँगा โสอูํ์คา	सोएगा โสเอคา		सोओगे โสโอเค	सोएँगे โสเอํ์เค
		เพศหญิง	सोऊँगी โสอูํ์คี	सोएगी โสเอคี		सोओगी โสโอคี	सोएँगी โสเอํ์คี
มาลาสมมุติ	อนาคตกาล	เพศชาย เพศหญิง	सोऊँ โสอูํ์	सोए โสเอ		सोओ โสโอ	सोएँ โสเอํ์
Contrafactual	อดีตกาล	เพศชาย	सोता โสตา			सोते โสเต
		เพศหญิง	सोती โสตี				सोतीं โสตีํ
มาลาสั่ง	ปัจจุบันกาล	เพศชาย เพศหญิง		सो โส		सोओ โสโอ		सोइये1 โสอิเย1
	อนาคตกาล	เพศชาย เพศหญิง		सोइयो โสอิโย		सोना โสนา		सोइयेगा1 โสอิเยคา1
การณ์ลักษณะเป็นอาจิณ
มาลาบอกเล่า	ปัจจุบันกาล	เพศชาย	सोता हूँ โสตา หูํ์	सोता है โสตา ไห		सोते हो โสเต โห	सोते हैं โสเต ไหํ
		เพศหญิง	सोती हूँ โสตี หูํ์	सोती है โสตี ไห		सोती हो โสตี โห	सोती हैं โสตี ไหํ
	อดีตกาล	เพศชาย	सोता था โสตา ถา			सोते थे โสเต เถ
		เพศหญิง	सोती थी โสตี ถี				सोती थीं โสตี ถีํ
Presumptive	ปัจจุบันกาล/อดีตกาล	เพศชาย	सोता हूँगा โสตา หูํ์คา	सोता होगा โสตา โหคา		सोते होगे โสเต โหเค	सोते होंगे โสเต โหํเค
		เพศหญิง	सोती हूँगी โสตี หูํ์คี	सोती होगी โสตี โหคี		सोती होगी โสตี โหคี	सोती होंगी โสตี โหํคี
มาลาสมมุติ	ปัจจุบันกาล	เพศชาย	सोता हूँ โสตา หูํ์	सोता हो โสตา โห		सोते हो โสเต โห	सोते हों โสเต โหํ
		เพศหญิง	सोती हूँ โสตี หูํ์	सोती हो โสตี โห		सोती हो โสตี โห	सोती हों โสตี โหํ
Contrafactual	อดีตกาล	เพศชาย	सोता होता โสตา โหตา			सोते होते โสเต โหเต
		เพศหญิง	सोती होती โสตี โหตี				सोती होतीं โสตี โหตีํ
การณ์ลักษณะสมบูรณ์
			เอกพจน์			พหูพจน์
			บุรุษที่ 1 मैं	บุรุษที่ 2 तू	บุรุษที่ 3 यह/वह, ये/वो	บุรุษที่ 2 तुम	บุรุษที่ 1 हम	บุรุษที่ 3, 2 ये/वो/वे, आप
มาลาบอกเล่า	ปัจจุบันกาล	เพศชาย	सोया हूँ โสยา หูํ์	सोया है โสยา ไห		सोए हो โสเอ โห	सोए हैं โสเอ ไหํ
		เพศหญิง	सोई हूँ โสอี หูํ์	सोई है โสอี ไห		सोई हो โสอี โห	सोई हैं โสอี ไหํ
	อดีตกาล	เพศชาย	सोया था โสยา ถา			सोए थे โสเอ เถ
		เพศหญิง	सोई थी โสอี ถี				सोई थीं โสอี ถีํ
	อนาคตกาล	เพศชาย	सोया हूँगा โสยา หูํ์คา	सोया होगा โสยา โหคา		सोए होगे โสเอ โหเค	सोए होंगे โสเอ โหํเค
		เพศหญิง	सोई हूँगी โสอี หูํ์คี	सोई होगी โสอี โหคี		सोई होगी โสอี โหคี	सोई होंगी โสอี โหํคี
Presumptive	ปัจจุบันกาล/อดีตกาล	เพศชาย	सोया हूँगा โสยา หูํ์คา	सोया होगा โสยา โหคา		सोए होगे โสเอ โหเค	सोए होंगे โสเอ โหํเค
		เพศหญิง	सोई हूँगी โสอี หูํ์คี	सोई होगी โสอี โหคี		सोई होगी โสอี โหคี	सोई होंगी โสอี โหํคี
มาลาสมมุติ	ปัจจุบันกาล	เพศชาย	सोया हूँ โสยา หูํ์	सोया हो โสยา โห		सोए हो โสเอ โห	सोए हों โสเอ โหํ
		เพศหญิง	सोई हूँ โสอี หูํ์	सोई हो โสอี โห		सोई हो โสอี โห	सोई हों โสอี โหํ
	อนาคตกาล	เพศชาย	सोया होऊँ โสยา โหอูํ์	सोया होए โสยา โหเอ		सोए होओ โสเอ โหโอ	सोए होएँ โสเอ โหเอํ์
		เพศหญิง	सोई होऊँ โสอี โหอูํ์	सोई होए โสอี โหเอ		सोई होओ โสอี โหโอ	सोई होएँ โสอี โหเอํ์
Contrafactual	อดีตกาล	เพศชาย	सोया होता โสยา โหตา			सोए होते โสเอ โหเต
		เพศหญิง	सोई होती โสอี โหตี				सोई होतीं โสอี โหตีํ
การณ์ลักษณะต่อเนื่อง
มาลาบอกเล่า	ปัจจุบันกาล	เพศชาย	सो रहा हूँ โส รหา หูํ์	सो रहा है โส รหา ไห		सो रहे हो โส รเห โห	सो रहे हैं โส รเห ไหํ
		เพศหญิง	सो रही हूँ โส รหี หูํ์	सो रही है โส รหี ไห		सो रही हो โส รหี โห	सो रही हैं โส รหี ไหํ
	อดีตกาล	เพศชาย	सो रहा था โส รหา ถา			सो रहे थे โส รเห เถ
		เพศหญิง	सो रही थी โส รหี ถี				सो रही थीं โส รหี ถีํ
	อนาคตกาล	เพศชาย	सो रहा हूँगा โส รหา หูํ์คา	सो रहा होगा โส รหา โหคา		सो रहे होगे โส รเห โหเค	सो रहे होंगे โส รเห โหํเค
		เพศหญิง	सो रही हूँगी โส รหี หูํ์คี	सो रही होगी โส รหี โหคี		सो रही होगी โส รหี โหคี	सो रही होंगी โส รหี โหํคี
Presumptive	ปัจจุบันกาล/อดีตกาล/อนาคตกาล	เพศชาย	सो रहा हूँगा โส รหา หูํ์คา	सो रहा होगा โส รหา โหคา		सो रहे होगे โส รเห โหเค	सो रहे होंगे โส รเห โหํเค
		เพศหญิง	सो रही हूँगी โส รหี หูํ์คี	सो रही होगी โส รหี โหคี		सो रही होगी โส รหี โหคี	सो रही होंगी โส รหี โหํคี
มาลาสมมุติ	ปัจจุบันกาล	เพศชาย	सो रहा हूँ โส รหา หูํ์	सो रहा हो โส รหา โห		सो रहे हो โส รเห โห	सो रहे हों โส รเห โหํ
		เพศหญิง	सो रही हूँ โส รหี หูํ์	सो रही हो โส รหี โห		सो रही हो โส รหี โห	सो रही हों โส รหี โหํ
	อนาคตกาล	เพศชาย	सो रहा होऊँ โส รหา โหอูํ์	सो रहा होए โส รหา โหเอ		सो रहे होओ โส รเห โหโอ	सो रहे होएँ โส รเห โหเอํ์
		เพศหญิง	सो रही होऊँ โส รหี โหอูํ์	सो रही होए โส รหี โหเอ		सो रही होओ โส รหี โหโอ	सो रही होएँ โส รหี โหเอํ์
Contrafactual	อดีตกาล	เพศชาย	सो रहा होता โส รหา โหตา			सो रहे होते โส รเห โหเต
		เพศหญิง	सो रही होती โส รหี โหตี				सो रही होतीं โส รหี โหตีํ
			บุรุษที่ 1 मैं	บุรุษที่ 2 तू	บุรุษที่ 3 यह/वह, ये/वो	บุรุษที่ 2 तुम	บุรุษที่ 1 हम	บุรุษที่ 3, 2 ये/वो/वे, आप
			เอกพจน์			พหูพจน์

¹The forms सोिये (โสิเย) and सोियेगा (โสิเยคา) can also be spelled without the y: सोिए (โสิเอ) and सोिएगा (โสิเอคา).

อ้างอิง

• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “suvárṇa”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press
• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “svápati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press