ข้ามไปเนื้อหา

เห็นกงจักรเป็นดอกบัว

จาก วิกิพจนานุกรม พจนานุกรมเสรี

ภาษาไทย

[แก้ไข]

รากศัพท์

[แก้ไข]
สัตว์นรกมีกงจักรพัดอยู่บนศีรษะ (ขวา)

เห็น + กงจักร + เป็น + ดอกบัว

มีที่มาจาก จตุทวารชาดก (บางแห่งเรียก มิตตวินทุกชาดก) ซึ่งระบุว่า มิตตวินทุกะสังหารมารดาตนเอง จึงถูกลอยแพ แพไปเกยที่เกาะแห่งหนึ่งซึ่งเป็นที่อยู่ของเปรตหลายตน ก็ได้ร่วมสังวาสกับเปรตเหล่านั้น ต่อมาไปถึงอุสสุทนรก ก็เห็นไปว่าเป็นเมือง ปรารถนาจะอยู่อาศัย และได้พบสัตว์นรกตนหนึ่งกำลังถูกลงโทษโดยมีกงจักรพัดอยู่บนศีรษะ ก็เห็นว่าเป็นดอกบัว เห็นโลหิตที่ไหลจากศีรษะว่าเป็นจันทน์แดงชโลมไว้ และเห็นเครื่องจองจำว่าเป็นสังวาล ทั้งฟังเสียงครวญครางว่าเป็นเสียงร้องเพลงไพเราะ จึงขอรับดอกบัวมาสวมใส่บ้าง สัตว์นรกนั้นก็เข้าใจว่าถึงเวลาที่ตนจะพ้นจากการลงโทษแล้ว ก็ขว้างจักรไปหมุนอยู่บนศีรษะของมิตตวินทุกะแทน มิตตวินทุกะจึงรู้ว่าเป็นกงจักร ร้องเรียกให้เอาคืนไป แต่สัตว์นรกนั้นหายไปแล้ว[1]

การออกเสียง

[แก้ไข]
การแบ่งพยางค์เห็น-กง-จัก-เป็น-ดอก-บัว
การแผลงเป็น
อักษรโรมัน
ไพบูลย์พับบลิชชิงhěn-gong-jàk-bpen-dɔ̀ɔk-buua
ราชบัณฑิตยสภาhen-kong-chak-pen-dok-bua
(มาตรฐาน) สัทอักษรสากล(คำอธิบาย)/hen˩˩˦.koŋ˧.t͡ɕak̚˨˩.pen˧.dɔːk̚˨˩.bua̯˧/(สัมผัส)

คำกริยา

[แก้ไข]

เห็นกงจักรเป็นดอกบัว

  1. (สำนวน) เห็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง, เห็นผิดเป็นชอบ

อ้างอิง

[แก้ไข]
  1. ศักดิ์ศรี แย้มนัดดา (2544), สำนวนไทยที่มาจากวรรณคดี (in ไทย), 2nd edition, กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, →ISBN, pages 137–141