dire

ดูเพิ่ม: dìrè

ภาษาฝรั่งเศส

รากศัพท์

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง dire, จากฝรั่งเศสเก่า dire, จากละติน dīcō (ดี̄โก̄), จากอิตาลิกดั้งเดิม *deikō, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *déyḱti (“แสดง, ชี้ให้เห็น”)

การออกเสียง

• สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /diʁ/

• เสียง:

  (file)

• (เกแบ็ก) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /d͡ziʁ/
• สัมผัส: -iʁ

คำกริยา

dire

1. พูด, บอก
2. (ไม่ทางการ) (สกรรม ตามด้วย à) เป็นที่น่าสนใจ, ทำให้เป็นที่น่าสนใจ

   Ça te dit de regarder un film de science-fiction? ― Do you want to watch a science fiction movie? What do you say to watching a science fiction movie?

   Ça vous dit ? ― Are you interested [in doing this]? Are you up [for it]?

   Il m'a demandé si ça nous dirait de nous joindre à eux plus tard. ― He asked me if we'd like to join them later.

   Ça ne me dit trop rien d'y aller. ― I don't really want to go [there].

3. (ไม่ทางการ) (สกรรม ตามด้วย à) มีเสียงคล้ายกัน

   Ça me dit quelque chose. ― It rings a bell.

   Ça ne me dit rien. ― It doesn't ring a bell.

การผันรูป

การผันรูปของ dire (ดูเพิ่ม ภาคผนวก:คำกริยาภาษาฝรั่งเศส)

รูปกริยากลาง	กาลสามัญ	dire
	กาลประสม	avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปกริยาขยายปัจจุบันกาล หรือ รูปกริยาเป็นนาม1	กาลสามัญ	disant /di.zɑ̃/
	กาลประสม	ayant + รูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปกริยาขยายอดีตกาล		dit /di/
		เอกพจน์			พหูพจน์
		บุรุษที่หนึ่ง	บุรุษที่สอง	บุรุษที่สาม	บุรุษที่หนึ่ง	บุรุษที่สอง	บุรุษที่สาม
มาลาบอกเล่า		je (j’)	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
(กาลสามัญ)	ปัจจุบันกาล	dis /di/	dis /di/	dit /di/	disons /di.zɔ̃/	dites /dit/	disent /diz/
	ไม่สมบูรณ์	disais /di.zɛ/	disais /di.zɛ/	disait /di.zɛ/	disions /di.zjɔ̃/	disiez /di.zje/	disaient /di.zɛ/
	past historic2	dis /di/	dis /di/	dit /di/	dîmes /dim/	dîtes /dit/	dirent /diʁ/
	อนาคตกาล	dirai /di.ʁe/	diras /di.ʁa/	dira /di.ʁa/	dirons /di.ʁɔ̃/	direz /di.ʁe/	diront /di.ʁɔ̃/
	มาลาเงื่อนไข	dirais /di.ʁɛ/	dirais /di.ʁɛ/	dirait /di.ʁɛ/	dirions /di.ʁjɔ̃/	diriez /di.ʁje/	diraient /di.ʁɛ/
(กาลประสม)	ปัจจุบันกาลสมบูรณ์	ใช้รูปปัจจุบันกาลมาลาบอกเล่าของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	อภิสมบูรณ์	ใช้รูปไม่สมบูรณ์มาลาบอกเล่าของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	past anterior2	ใช้รูปpast historicของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	อนาคตกาลสมบูรณ์	ใช้รูปอนาคตกาลของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	มาลาเงื่อนไขสมบูรณ์	ใช้รูปมาลาเงื่อนไขของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
มาลาสมมุติ		que je (j’)	que tu	qu’il, qu’elle	que nous	que vous	qu’ils, qu’elles
(กาลสามัญ)	ปัจจุบันกาล	dise /diz/	dises /diz/	dise /diz/	disions /di.zjɔ̃/	disiez /di.zje/	disent /diz/
	ไม่สมบูรณ์2	disse /dis/	disses /dis/	dît /di/	dissions /di.sjɔ̃/	dissiez /di.sje/	dissent /dis/
(กาลประสม)	อดีตกาล	ใช้รูปปัจจุบันกาลมาลาสมมุติของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	อภิสมบูรณ์2	ใช้รูปไม่สมบูรณ์มาลาสมมุติของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล
มาลาสั่ง		–	tu	–	nous	vous	–
กาลสามัญ		—	dis /di/	—	disons /di.zɔ̃/	dites /dit/	—
กาลประสม		—	ใช้รูปกาลสามัญมาลาสั่งของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล	—	ใช้รูปกาลสามัญมาลาสั่งของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล	ใช้รูปกาลสามัญมาลาสั่งของ avoir + รูปกริยาขยายอดีตกาล	—
1 The French gerund is usable only with the preposition en.
2 In less formal writing or speech, these tenses may be found to have been replaced in the following way: past historic → present perfect past anterior → pluperfect imperfect subjunctive → present subjunctive pluperfect subjunctive → past subjunctive (Christopher Kendris [1995], Master the Basics: French, pp. 77, 78, 79, 81).

ลูกคำ

• à ce qu'on dit
• à dire la vérité
• à qui le dis-tu
• à qui le dites-vous
• à vrai dire
• aller sans dire
• au dire de
• aussitôt dit, aussitôt fait
• autrement dit
• avoir son mot à dire
• avoir un œil qui dit merde à l'autre
• bien dit
• ça va sans dire
• ce n'est pas pour dire
• ceci dit
• ceci étant dit
• cela dit
• cela étant dit
• cela va sans dire
• c'est celui qui dit qui l'est
• c'est dire
• c'est le cas de le dire
• c'est le moins qu'on puisse dire
• c'est moi qui te le dis
• c'est moi qui vous le dis
• c'est pas pour dire
• c'est rien de le dire
• comme qui dirait
• dire adieu
• dire du mal
• dire pis que pendre
• dire que
• dire quelque chose
• dire quoi
• dire ses quatre vérités
• dis donc
• dis-moi qui tu fréquentes et je te dirai qui tu es
• en dire des vertes et des pas mûres
• en dire long
• en moins de temps qu'il ne faut pour le dire
• fais ce que je dis, pas ce que je fais
• il ne faut jamais dire jamais
• il n'y a pas à dire
• Jacques a dit
• je dis ça, je dis rien
• je ne te dis pas
• je ne te le fais pas dire
• je ne vous le fais pas dire
• je te dis merde
• la messe est dite
• maudire
• médire
• mon petit doigt m'a dit
• ne jamais dire jamais
• ne pas croire si bien dire
• ne pas se le faire dire deux fois
• ne rien dire qui vaille
• parler pour ne rien dire
• plus facile à dire qu'à faire
• pour ainsi dire
• pour ne pas dire
• pour tout dire
• proprement dit
• qui dit mieux
• qui ne dit mot consent
• qu'on se le dise
• sans mot dire
• se le tenir pour dit
• si je puis dire
• si le cœur t'en dit
• si le cœur vous en dit
• si tu le dis
• si tu vois ce que je veux dire
• si vous le dites
• soit dit en passant
• susdit
• tu l'as dit
• tu m'en diras des nouvelles
• tu m'en diras tant
• vouloir dire
• vous m'en direz des nouvelles

คำเกี่ยวข้อง

• diction
• indicible

คำนาม

dire ช. (พหูพจน์ dires)

1. การพูด, การบอก
2. ความเชื่อ, ความเห็น

ลูกคำ

• aux dires de

คำสลับอักษร

• ride, ridé

ภาษาฝรั่งเศสกลาง

รากศัพท์

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า dire, จากการย่อของละติน dīcere (ดี̄เกเร), present active infinitive of dīcō (ดี̄โก̄)

คำกริยา

dire

1. พูด, บอก

คำสืบทอด

• ฝรั่งเศส: dire

ภาษาฝรั่งเศสเก่า

รากศัพท์

จากการย่อของละติน dīcere (ดี̄เกเร), present active infinitive of dīcō (ดี̄โก̄)

คำกริยา

dire

1. (ส่วนมาก, อกรรม) พูด, บอก
2. (สกรรม) เล่า, สาธยาย

คำสืบทอด

• ฝรั่งเศสกลาง: dire
  • ฝรั่งเศส: dire
• นอร์มัน: dithe
• วัลลูน: dire

อ้างอิง

• “Appendix E: Irregular Verbs” in E. Einhorn (1974), Old French: A Concise Handbook, Cambridge, UK: Cambridge University Press, →ISBN, page 153

ภาษาละติน

การออกเสียง

• (คลาสสิก) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈdiː.rɛ]
• (คริสตจักร) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ˈd̪iː.re]

คำคุณศัพท์

dīre (ดี̄เร)

1. สัมโพธนการก เพศชาย เอกพจน์ของ dīrus (ดี̄รุซ)

อ้างอิง

• “dire”, in Harry Thurston Peck, editor (1898), Harper’s Dictionary of Classical Antiquities, New York: Harper & Brothers

ภาษาวัลลูน

รากศัพท์

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า dire, จากการย่อของละติน dīcō, dīcere (ดี̄โก̄, ดี̄เกเร)

คำกริยา

dire

1. พูด, บอก

ภาษาอังกฤษ

รากศัพท์

ยืมมาจากละติน dīrus (ดี̄รุซ, “น่ากลัว, เป็นลางร้าย”)

การออกเสียง

• สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /ˈdaɪ̯ə(ɹ)/

• เสียง (สหรัฐอเมริกา):

  (file)

• สัมผัส: -aɪə(ɹ)

คำคุณศัพท์

dire (ขั้นกว่า direr หรือ more dire, ขั้นสุด direst หรือ most dire)

1. เป็นลางร้าย, เป็นการเตือนว่าจะมีสิ่งร้ายเกิดขึ้น

   dire omens

   (please add a Thai/English translation of this usage example)

2. ที่ต้องกระทำเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งร้ายเกิดขึ้น, ด่วน, เร่งด่วน

   dire need

   (please add a Thai/English translation of this usage example)

   • 2014 มิถุนายน 14, “It's a gas”, in The Economist, volume 411, number 8891:

     One of the hidden glories of Victorian engineering is proper drains. […] But out of sight is out of mind. And that, together with the inherent yuckiness of the subject, means that many old sewers have been neglected and are in dire need of repair.

     (please add a Thai/English translation of this quotation)

3. แสดงออกถึงสิ่งร้ายที่จะเกิดขึ้น, น่าหวาดกลัว, หดหู่

   dire consequences;  to be in dire straits

   (please add a Thai/English translation of this usage example)

   • 2019 สิงหาคม 30, Jonathan Watts, “Amazon fires show world heading for point of no return, says UN”, in The Guardian‎:

     Cristiana Paşca Palmer, the executive secretary of the UN Convention on Biological Diversity, said the destruction of the world’s biggest rainforest was a grim reminder that a fresh approach needed to stabilise the climate and prevent ecosystems from declining to a point of no return, with dire consequences for humanity.

     (please add a Thai/English translation of this quotation)

   คำพ้องความs: horrible, terrible, lamentable

4. (ไม่ทางการ) แย่, เลว (คุณภาพ)
   • 2011 ธันวาคม 10, Arindam Rej, “Norwich 4-2 Newcastle”, in BBC Sport:

     A second Norwich goal in four minutes arrived after some dire Newcastle defending. Gosling gave the ball away with a sloppy back-pass, allowing Crofts to curl in a cross that the unmarked Morison powered in with a firm, 12-yard header.

     (please add a Thai/English translation of this quotation)

   His dire mistake allowed her to checkmate him with her next move.

ลูกคำ

Terms derived from dire

• direful
• direly

| width=1% | |bgcolor="#f9f9f9" valign=top align=left width=33%|

• direness
• dire sisters

| width=1% | |bgcolor="#f9f9f9" valign=top align=left width=33%|

• dire straits
• dire wolf

ดูเพิ่ม

• voir dire

คำสลับอักษร

• Deri, Dier, IDer, Reid, dier, drie, ired, ride

ภาษาอิตาลี

รูปแบบอื่น

• dicere (โบราณ)

รากศัพท์

จากการย่อของละติน dīcere (ดี̄เกเร), present active infinitive of dīcō (ดี̄โก̄), จากอิตาลิกดั้งเดิม *deikō, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *déyḱti (“แสดง, ชี้ให้เห็น”)

การออกเสียง

• สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /ˈdi.re/

• เสียง:

  (file)

• สัมผัส: -ire
• การแบ่งพยางค์: dì‧re

คำกริยา

dìre (บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ present dìco, บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ past historic dìssi, past participle détto, บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ imperfect dicévo, second-person singular imperative di' หรือ (with syntactic gemination after the verb) *dì, auxiliary avére) (สกรรม)

1. พูด, บอก
2. ท่อง
3. หมายความว่า, บ่งชี้ว่า
4. คิด
5. ยอมรับ

คำเกี่ยวข้อง

• a detta di
• a dir poco
• addire
• benedire
• dettare
• detto
• dicace
• dicesi
• dirsi
• dizionario
• dizione
• indire
• maledire
• modo di dire
• non dire né ai né bai
• ridire
• vale a dire
• voler dire

คำสลับอักษร

• Drei, Redi, idre, redi, ride

ภาษาอุตซิตา

รูปแบบอื่น

• díder, díser

รากศัพท์

สืบทอดจากอุตซิตาเก่า dir, dire, จากการย่อของละติน dīcere (ดี̄เกเร), present active infinitive of dīcō (ดี̄โก̄)

การออกเสียง

• เสียง (Languedocien):

  (file)

คำกริยา

dire

1. พูด, บอก
2. หมายความว่า, บ่งชี้ว่า

การผันรูป

    แล็งกอด็อก (อุตซิตาตอนกลาง)

		กาลสามัญ			กาลประสม
รูปกริยากลาง		dire			aver dich
รูปกริยาเป็นนาม		disent			ใช้รูปกริยาเป็นนามของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
รูปกริยาขยายอดีตกาล		dich			—
บุรุษ		เอกพจน์			พหูพจน์
		บุรุษที่หนึ่ง	บุรุษที่สอง	บุรุษที่สาม	บุรุษที่หนึ่ง	บุรุษที่สอง	บุรุษที่สาม
มาลาบอกเล่า		ieu	tu	el	nosautres	vosautres	eles
	ปัจจุบันกาล	disi	dises	ditz	disèm	disètz	dison
	ไม่สมบูรณ์	disiái	disiás	disiá	disiam	disiatz	disián
	อดีตกาลสิ้นสุด (สมบูรณ์)	diguèri	diguères	diguèt	diguèrem	diguèretz	diguèron
	อนาคตกาล	dirai	diràs	dirà	direm	diretz	diràn
	มาลาเงื่อนไข	diriái	diriás	diriá	diriam	diriatz	dirián
	มาลาเงื่อนไขรูปที่ 21
กาลประสม	ปัจจุบันกาลสมบูรณ์	ใช้รูปปัจจุบันกาลของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	อภิสมบูรณ์	ใช้รูปไม่สมบูรณ์ของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	past anterior	ใช้รูปอดีตกาลสิ้นสุดของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	อนาคตกาลสมบูรณ์	ใช้รูปอนาคตกาลของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	มาลาเงื่อนไขสมบูรณ์	ใช้รูปมาลาเงื่อนไขของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
มาลาสมมุติ		que ieu	que tu	que el	que nosautres	que vosautres	que eles
	ปัจจุบันกาล	diga	digas	diga	digam	digatz	digan
	ไม่สมบูรณ์	diguèsse	diguèsses	diguèsse	diguèssem	diguèssetz	diguèsson
กาลประสม	อดีตกาล	ใช้รูปปัจจุบันกาลมาลาสมมุติของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
	อภิสมบูรณ์	ใช้รูปไม่สมบูรณ์มาลาสมมุติของ aver + รูปกริยาขยายอดีตกาล
มาลาสั่ง		—	tu	—	nosautres	vosautres	—
			diga		digam	digatz	1ปัจจุบันส่วนใหญ่เลิกใช้แล้ว แต่ยังคงใช้กันอยู่บ้างในภาษาถิ่นลีมูแซ็งและวิวาโร-อัลแป็งบางแห่ง

ภาษาอุตซิตาเก่า

รูปแบบอื่น

• dir

รากศัพท์

จากการย่อของละติน dīcere (ดี̄เกเร), present active infinitive of dīcō (ดี̄โก̄)

คำกริยา

dire

1. พูด, บอก

คำสืบทอด

• อุตซิตา: dire