ธาตุ

จาก วิกิพจนานุกรม พจนานุกรมเสรี

ภาษาไทย[แก้]

รูปแบบอื่น[แก้]

รากศัพท์[แก้]

จากภาษาสันสกฤต धातु (ธาตุ, ส่วนประกอบ, แร่, ธาตุ (เคมี), ราก, น้ำเชื้อ เป็นต้น) สันนิษฐานว่าผ่านทางภาษาเขมรเก่า dhātu (dhātu, สาร, ธาตุ, สิ่งตกทอด, สิ่งหลงเหลือ) เทียบกับภาษาเขมร ធាតុ (ธาตุ)

การออกเสียง[แก้]

พยางค์ ทาด [เสียงสมาส]
ทา-ตุ-
[เสียงสมาส]
ทาด-ตุ-
สัทอักษรสากล /tʰaːt̚˥˩/ /tʰaː˧.tu˨˩./ /tʰaːt̚˥˩.tu˨˩./
คำพ้องเสียง ทาษ
ทาส

คำนาม[แก้]

ธาตุ

  1. สิ่งที่ถือว่าเป็นส่วนสำคัญที่คุมกันเป็นร่างของสิ่งทั้งหลาย
    1. โดยทั่วไปเชื่อว่ามี 4 ธาตุ ได้แก่ ธาตุดิน (ปฐวีธาตุ) ธาตุน้ำ (อาโปธาตุ) ธาตุไฟ (เตโชธาตุ) ธาตุลม (วาโยธาตุ)
    2. ในทางพระพุทธศาสนาถือว่าสิ่งที่มีชีวิตเพิ่มอีก 2 ธาตุ คือ อากาศธาตุ (ที่ว่าง) และวิญญาณธาตุ (ธาตุรู้)
  2. (ศาสนาพุทธ) กระดูกของพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระอรหันต์ โดยทั่วไปเรียกรวมว่า พระธาตุ
    1. ถ้าเป็นกระดูกของพระพุทธเจ้า เรียก พระบรมธาตุ หรือ พระบรมสารีริกธาตุ
    2. ถ้าเป็นกระดูกส่วนใดส่วนหนึ่งของพระพุทธเจ้า ก็เรียกตามความหมายของคำนั้น ๆ เช่น พระอุรังคธาตุ พระทันตธาตุ, ถ้าเป็นผมของพระพุทธเจ้า เรียกว่า พระเกศธาตุ
  3. (ศาสนาพุทธ) ชื่อคัมภีร์ในพระพุทธศาสนาซึ่งว่าด้วยธาตุ (1)
  4. (เคมี) สารเนื้อเดียวล้วนซึ่งประกอบด้วยบรรดาอะตอมที่มีโปรตอนจำนวนเดียวกันในนิวเคลียส
  5. (ไวยากรณ์) รากศัพท์ของคำบาลีสันสกฤต เป็นต้น เช่น
    "ธาตุ" มาจาก "ธา ธาตุ" ในความว่า "ทรงไว้"
    "สาวก" มาจาก "สุ ธาตุ" ในความว่า "ฟัง"
    "กริยา" มาจาก "กฤ ธาตุ" ในความว่า "กระทำ"

คำเกี่ยวข้อง[แก้]

ภาษาอีสาน[แก้]

คำนาม[แก้]

ธาตุ

  1. เจดีย์ที่บรรจุกระดูกคนที่เผาแล้ว