สวน

ดูเพิ่ม: ส่วน

ภาษาไทย

สวนญี่ปุ่น

การออกเสียง

การแบ่งพยางค์		สวน
การแผลงเป็น อักษรโรมัน	ไพบูลย์พับบลิชชิง	sǔuan
	ราชบัณฑิตยสภา	suan
(มาตรฐาน) สัทอักษรสากล(คำอธิบาย)		/sua̯n˩˩˦/(สัมผัส)
คำพ้องเสียง แก้ไข		สรวล

รากศัพท์ 1

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *swɯːnᴬ; เทียบจีนยุคกลาง 園 (MC hjwon); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈ᩠ᩅᩁ (ส‍วร), ลาว ສວນ (สวน), ไทลื้อ ᦷᦉᧃ (โสน), ไทดำ ꪎꪺꪙ (สัวน), ไทขาว ꪎꪺꪙ, ไทใหญ่ သူၼ် (สูน), อาหม 𑜏𑜤𑜃𑜫 (สุน์), จ้วง suen

คำนาม

สวน

1. บริเวณที่ปลูกต้นไม้เป็นจำนวนมาก

   สวนทุเรียน

   สวนยาง

   สวนกุหลาบ

   สวนผัก

2. (ในเชิงเปรียบเทียบ) สถานที่ซึ่งมีลักษณะเช่นนั้นในบางกรณี

   สวนสัตว์

   สวนงู

คำแปลภาษาอื่น

บริเวณที่ปลูกต้นไม้เป็นจำนวนมาก

• กรีก: περιβόλι (el) ก. (perivóli), κήπος (el) (kípos)
• กาตาลา: jardí (ca) ช.
• กาลิเซีย: xardín (gl) ช.
• เกาหลี: 정원(庭園) (ko) (jeong'won)
• เขมร: សួន (km) (สัวน)
• เขมรเหนือ: ซฺูน
• คำเมือง: ᩈ᩠ᩅᩁ (nod) (ส‍วร)
• จีน:

  กวางตุ้ง: 花園 (faa¹ jyun^4-2)

  ดุงกาน: хуайүан (ฮัวยฺวือาน)

  หมิ่นตะวันออก: 花園

  หมิ่นใต้: 花園 (zh-min-nan) (hoe-hn̂g / hoa-hûiⁿ)

  จีนกลาง: 花園 (zh)

  อู๋: 花園

• ชวา: ꦏꦼꦧꦺꦴꦤ꧀ (jv) (เกอ̂ะโพนฺ), ꦠꦩꦤ꧀ (jv) (ตะมันฺ)
• ญี่ปุ่น: 庭園 (ja) (ていえん, teien), 庭 (ja) (にわ, niwa), 花園 (ja) (はなぞの, hanazono)
• ดัตช์: tuin (nl) ช. (ตาอือน์)
• เดนมาร์ก: have (da) ร.
• ตากาล็อก: hardin (tl), lagwerta
• ตุรกี: bahçe (tr)
• ไทดำ: ꪎꪺꪙ (blt) (สัวน)
• ไทลื้อ: ᦷᦉᧃ (โสน)
• ไทใหญ่: သူၼ် (shn) (สูน)
• นอร์เวย์:

  บุ๊กมอล: hage (no) ช., have (no) ช. (Riksmål)

  นือนอสก์: hage ช.

• เบลารุส: сад ช. (ซัด)
• โปรตุเกส: jardim (pt) ช. (ฌาร์ดีง์)
• โปแลนด์: sad (pl) ช., ogród (pl) ช.
• ผู้ไท: โสน
• ฝรั่งเศส: jardin (fr) ช.
• พม่า: ဥယျာဉ် (my) (อุยฺยาญ์), ပန်းခြံ (my) (ปน์:ขฺรํ)
• ฟินแลนด์: puutarha (fi)
• มราฐี: बगीचा (พคีจา), बाग ช. (พาค)
• มอญ: ကၠံ (กฺลํ)
• มาเลเซีย: taman (ms), kebun (ms)
• ยูเครน: сад (uk) ช. (ซัด)
• โยนางูนิ: みなが (minaga)
• รัสเซีย: сад (ru) ช. (ซัด)
• โรมาเนีย: grădină (ro) ญ.
• ละติน: hortus (la) ช. (โฮร์ตุซ), pōmārium ก. (โป̄ม̄ารีอุม), viridārium ก. (วีรีด̄ารีอุม)
• ลาว: ສວນ (lo) (สวน)
• เวียดนาม: vườn (vi) (เหวื่อน)
• สเปน: jardín (es) ช. (ฅาร์ดิน)
• สวีเดน: trädgård (sv) ร.
• สันถาลี: ᱵᱟᱜᱟᱱ (พะคะน)
• สันสกฤต: उद्यान (sa) ก. (อุทฺยาน)
• อังกฤษ: garden (en) (การ์ดิน)
• อาหม: 𑜏𑜤𑜃𑜫 (สุน์)
• อาหรับ: بُسْتَان (ar) (บุซตาน), حَدِيقَة (ar) ญ. (ฮะดีกะ), جَنَّة (ar) ญ. (ญันนะ)
• อิตาลี: giardino (it) ช.
• อินโดนีเซีย: taman (id), kebun (id)
• เอสโตเนีย: aed (et)
• เอสเปรันโต: ĝardeno (eo) (จาร์เดโน)
• ไอซ์แลนด์: garður (is) ช.
• ฮังการี: kert (hu), virágoskert (hu)
• ฮินดี: उद्यान (hi) ช. (อุทฺยาน), उपवन (hi) ช. (อุปวน), वाटिका (hi) ญ. (วาฏิกา), बाड़ी (hi) ญ. (พาฑ̱ี), बगिया (hi) ญ. (พคิยา)

คำสืบทอด

• → เขมร: សួន (สัวน)

รากศัพท์ 2

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສວນ (สวน), คำเมือง ᩈ᩠ᩅᩁ (ส‍วร)

คำกริยา

สวน (คำอาการนาม การสวน)

1. อาการที่เคลื่อนไปตรงข้ามในเส้นทางเดียวกัน

   เดินสวนกัน

   มีรถสวนมา

2. (ล้าสมัย) เทียบสอบขนาดหรือปริมาณเครื่องตวง

   สวนสัด

   สวนทะนาน

3. เอาสายสวนใส่ทางช่องปัสสาวะให้เข้าไปในกระเพาะปัสสาวะเพื่อให้ปัสสาวะออก
4. เอาลูกสวนใส่ทวารหนักแล้วบีบน้ำยาหรือน้ำสบู่ให้เข้าไปในลำไส้ใหญ่เพื่อกระตุ้นให้ลำไส้ใหญ่บีบตัวให้อุจจาระออก

รากศัพท์ 3

คำกริยา

สวน (คำอาการนาม การสวน)

1. เย็บแบบด้วยดอกไม้หรือใบไม้ให้เป็นแถบยาว เพื่อใช้ตกแต่งประดับโครงประทุนคลุมผ้าไตรเป็นต้น

รากศัพท์ 4

ยืมมาจากเขมรเก่า *ស្វរ៑ (*สฺวรฺ, “ถาม”), สามารถแผลงเป็น សំន្វរ៑ (สํนฺวรฺ) ซึ่งเป็นรากของ สำนวน; ร่วมเชื้อสายกับเขมร សួរ (สัวร)

คำกริยา

สวน (คำอาการนาม การสวน)

1. (โบราณ, ปัจจุบันอยู่ในคำประสม, สกรรม) ถาม
   • 1292, แผนกตรวจรักษาของโบราณ, “หลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1934, page 9:

     สวนความแก่มันด้วยซื่อ

ลูกคำ

• ไต่สวน
• สวนความ
• สวนปากสวนคำ
• สอบสวน
• สืบสวน

รากศัพท์ 5

ยืมมาจากบาลี สวน; เทียบสันสกฤต श्रवण (ศฺรวณ)

รูปแบบอื่น

• สวนะ, สพน์

การออกเสียง

การแบ่งพยางค์		[เสียงสมาส] สะ-วะ-นะ-
การแผลงเป็น อักษรโรมัน	ไพบูลย์พับบลิชชิง	sà-wá-ná-
	ราชบัณฑิตยสภา	sa-wa-na-
(มาตรฐาน) สัทอักษรสากล(คำอธิบาย)		/sa˨˩.wa˦˥.na˦˥./

คำนาม

สวน

1. (ภาษาหนังสือ) การฟัง

ลูกคำ

• สวนศาสตร์
• สวนาการ
• สวนานุตริยะ