แม่

ดูเพิ่ม: แʼม, แม้, และ แม๊

ภาษาไทย

รากศัพท์

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɛːᴮ⁴, จากไทดั้งเดิม *meːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แม่, ลาว ແມ່ (แม่), คำเมือง ᨾᩯ᩵ (แม่), ไทลื้อ ᦶᦙᧈ (แม่), ไทดำ ꪵꪣ꪿ (แม่), ไทใหญ่ မႄႈ (แม้), ไทใต้คง ᥛᥥ (เม), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม), แสก เหม้, ปู้อี meeh, จ้วง meh, ภาษาจ้วงใต้ meq

การออกเสียง

การแบ่งพยางค์		แม่ æ m ˋ
การแผลงเป็น อักษรโรมัน	ไพบูลย์พับบลิชชิง	mɛ̂ɛ
	ราชบัณฑิตยสภา	mae
(มาตรฐาน) สัทอักษรสากล(คำอธิบาย)		/mɛː˥˩/(สัมผัส)

คำนาม

แม่

1. หญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูลูก, คำที่ลูกเรียกหญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูตน
2. คำที่ผู้ใหญ่เรียกผู้หญิงที่มีอายุน้อยกว่าด้วยความสนิทสนมหรือรักใคร่เป็นต้นว่า แม่นั่น แม่นี่
3. คำใช้นำหน้านามเพศหญิง แปลว่า ผู้เป็นหัวหน้า

   แม่บ้าน

4. ผู้หญิงที่กระทำกิจการหรืองานอย่างใดอย่างหนึ่ง

   แม่ค้า

   ผู้หญิงที่ค้าขาย

   แม่ครัว

   ผู้หญิงที่ทำครัว

5. เรียกสัตว์ตัวเมียที่มีลูก

   แม่ม้า

   แม่วัว

6. เรียกคนผู้เป็นหัวหน้าหรือเป็นนายโดยไม่จำกัดว่าเป็นชายหรือหญิง

   แม่ทัพ

   แม่กอง

7. คำยกย่องเทวดาผู้หญิงบางพวก, บางทีก็ใช้ว่า เจ้าแม่

   แม่คงคา

   แม่ธรณี

   แม่โพสพ

   เจ้าแม่กาลี

8. เรียกสิ่งที่เป็นประธานของสิ่งต่าง ๆ ในพวกเดียวกัน

   แม่กระได

   แม่แคร่

   แม่แบบ

9. เรียกชิ้นใหญ่กว่าในจำพวกสิ่งที่สำหรับกัน

   แม่กุญแจ คู่กับ ลูกกุญแจ

10. แม่น้ำ

    แม่ปิง

    แม่วัง

11. (ไวยากรณ์) มาตราตัวสะกดในหลักภาษาไทย มี 9 แม่ ได้แก่ แม่ ก กา แม่กก แม่กง แม่กด แม่กน แม่กบ แม่กม แม่เกย และแม่เกอว

คำพ้องความ

ดูที่ อรรถาภิธาน:แม่

ลูกคำ

• เพศแม่
• แม่ข่าย
• แม่ครัว
• แม่งาน
• แม่ทัพ
• แม่เลี้ยง

คำแปลภาษาอื่น

หญิงผู้ให้กำเนิด

• กะเหรี่ยงสะกอ: မိၢ် (โม¹)
• คำเมือง: ᨾᩯ᩵ (nod) (แม่)
• จีน:

  จีนกลาง: 母親 (zh), 母亲 (zh) (mǔqīn)

• ชอง: เม่อ
• ซามีเหนือ: eadni (se)
• ดัตช์: moeder (nl) ญ. (มูเดอร์)
• โปรตุเกส: mãe (pt) ญ. (มายง์)
• ฟรีเชียตะวันตก: mem (fy) ร. (เม็ม)
• ลาว: ແມ່ (lo) (แม่)
• สเปน: madre (es) ญ. (มาเด๎ร)
• อังกฤษ: mother (en) (มัฑเฑอร์)

ภาษาคำเมือง

การออกเสียง

• (เชียงใหม่) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /mɛː˦˨/

คำนาม

แม่ (คำลักษณนาม คน)

1. รูปสะกดแบบอื่นของ ᨾᩯ᩵ (แม่)

ภาษาญ้อ

รูปแบบอื่น

• แม้

รากศัพท์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *meːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แม่, ผู้ไท แม้, อีสาน แม่, ลาว ແມ່ (แม่), คำเมือง ᨾᩯ᩵ (แม่), เขิน ᨾᩯ᩵ (แม่), ไทลื้อ ᦶᦙᧈ (แม่), ไทดำ ꪵꪣ꪿ (แม่), ไทใหญ่ မႄႈ (แม้), ไทใต้คง ᥛᥥ (เม), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม), ปู้อี meeh, แสก เหม้, จ้วง meh

การออกเสียง

• (สว่างแดนดิน) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /mɛː˥˨/

คำนาม

แม่

1. แม่

ภาษาอีสาน

รากศัพท์

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɛːᴮ⁴, จากไทดั้งเดิม *meːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แม่, ผู้ไท แม้, ญ้อ แม้ หรือ แม่, ลาว ແມ່ (แม่), คำเมือง ᨾᩯ᩵ (แม่), เขิน ᨾᩯ᩵ (แม่), ไทลื้อ ᦶᦙᧈ (แม่), ไทดำ ꪵꪣ꪿ (แม่), ไทใหญ่ မႄႈ (แม้), ไทใต้คง ᥛᥥ (เม), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม), ปู้อี meeh, แสก เหม้, จ้วง meh

การออกเสียง

• (ขอนแก่น) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /mɛː˨˨/
• เทียบเสียงภาษาไทยโดยประมาณ: แม^{ต่ำ-ระดับ} (ประมาณ)

คำนาม

แม่

1. แม่